UWAŻAJ NA KLESZCZE
Województwo warmińsko-mazurskie  jest terenem o dużej zachorowalności
na choroby przenoszone przez kleszcze. 
�	współczynnik zapadalności na boreliozę (dwukrotnie wyższy niż w kraju) 
�	kleszczowe zapalenie mózgu (współczynnik. Zapadalności jest  dziesięciokrotnie wyższy niż w kraju).
Zakażeniu na boreliozę i kleszczowe zapalenie mózgu sprzyja  wysoki procent zalesienia terenu, istnienie wielu ośrodków turystycznych na terenach zalesionych Warmii i Mazur, masowe zbieranie jagód oraz grzybów w okresie lata i jesieni. 
Przed kleszczowym zapaleniem mózgu może nas uchronić szczepienie. Do tej pory nie wynaleziono szczepionki, która chroniłaby przed zachorowaniem na boreliozę .

W tym celu konieczne jest stosowanie kilku prostych zasad.

�	nosić odpowiednią odzież w lesie zakrywającą jak najwięcej części ciała; 
�	stosować środki odstraszające kleszcze; 
�	gotować mleko pochodzące od krów, kóz i owiec; 
�	unikać pobytu w rejonach zakażonych kleszczy; 
�	po wizycie w lesie dokładnie obejrzeć całe ciało. Jeżeli zauważysz ukąszenie, natychmiast delikatnie usuń kleszcza - uchwyć pęsetą za główkę i pociągnij. 
�	miejsce ukłucia zdezynfekuj, 
�	obserwuj miejsce wkłucia przez min. miesiąc – możliwość wystąpienia rumienia wędrującego – po zauważeniu niepokojących objawów udaj się do lekarza rodzinnego. W przypadku wystąpienia po ok. 14 dniach od usunięcia kleszcza objawów grypo-podobnych niezwłocznie udaj się do lekarza. W obu przypadkach nie zapomnij poinformować lekarza o ukąszeniu przez kleszcza. 
Przypominamy również o myciu owoców leśnych przed zjedzeniem oraz 

na co powinno się szczególnie uwrażliwiać dzieci.